Skömmtun insúlíns er einstaklingsbundin
Fólk sem hefur sykursýki af tegund 1 þarf insúlínmeðferð til þess að komast af. Reynt er að líkja eftir náttúrunni þegar smíðuð eru kerfi til þess að hjálpa fólki að halda blóðsykri í skefjum. Það þýðir að hugsa þarf um tímann milli mála (grunninsúlín) og einnig hvernig á að bregðast við blóðsykurhækkun við máltíðir (máltíðainsúlín). Flest nútímekerfi eru því svokölluð Basal & Bolus kerfi sem kalla á 4 inndælingar daglega að lágmarki og þá með tveimur mismunandi insúlíntegundum - það er tvær tegundir insúlínpenna.
Insúlíndælur eru nákvæmustu hjálpartækin sem við höfum til að hjlpa okkur. Dælurnar eru tölvur sem (hafi þær réttar upplýsingar að moða úr) aðstoða við að meta og gefa skammta af insúlíni og geta skilið á milli "grunninsúlíns" sem bremsar af nýmyndun blóðsykurs í lifur og "máltíðainsúlíns" þó einiungis ein tegund af insúlíni sé í dælunni (ultrahraðvirkt insúlín: glulisine, aspart eða lispro).
Dælurnar byggja á ákveðnum grundvallarreglum sem aðrir geta einnig nýtt sér í hefðbundinni sykurstjórn með pennum. Það er engin ávísun á betra HbA1c að nota dælu en meðferðin er mun sveigjanlegra þegar dælur eru notaðar og hægt að gera ráðgjöfina mun einstaklingsmiðaðri. Það kemur þá af sjálfu sér að það kostar meiri vinnu en ella ætli fólk að ná árangri með dælu heldur en með hefðbundinni sprautu eða pennameðferð.
Markmið sykurstjórnar hjá bæði tegund 1 og 2 eru einstaklingsbundin en má segja að í grófum dráttum endurspeglaist góð langtímstjórn af HbA1c gildi sem er um 7,0% eða 53 mmol/mol.
Skammtímastjórn er metin með eigin mælingum á háræðablóðsykri og telst almennt ágæt ef
Fólk sem notar insúlín eingöngu (tegund 1 oftast) þarf gjarnan um 0,5-1,0 ein/kg insúlíns samtals á sólarhring og hlutfallið er gjarnan 50:50 grunninsúlín á móti máltiðainsúlíni.
Flestum notendum insúlíns (tegund 1) gagnast að telja kolvetni. Oft er miðað við það að hver eining insúlíns passi fyrir 10g af kolvetnum en það er þó betri aðferð tilþess að áætla "Kolvetnastuðul" hvers einstaklings. Þessi stuðull endurspeglast að sjálfsögðu í heildardagsþörf insúlíns. Hér er notuð svokölluð 500 regla og önnur gagnleg regla er svokölluð 100 regla sem segir til um hve mikla blóðsykurslækkun má búast við að fá fram af ákveðnum skammti insúlíns. Fyrir hverja máltíð þarf þá að reikna út hve mikið af insúlíni þarf til þess að mæta kolvetnainnihaldi máltíðarinnar og síðan hvort það þarf að gefa leiðréttingarskammt til að taka tillit til núverandi bloðsykurgildis.
Insúlíndælur eru nákvæmustu hjálpartækin sem við höfum til að hjlpa okkur. Dælurnar eru tölvur sem (hafi þær réttar upplýsingar að moða úr) aðstoða við að meta og gefa skammta af insúlíni og geta skilið á milli "grunninsúlíns" sem bremsar af nýmyndun blóðsykurs í lifur og "máltíðainsúlíns" þó einiungis ein tegund af insúlíni sé í dælunni (ultrahraðvirkt insúlín: glulisine, aspart eða lispro).
Dælurnar byggja á ákveðnum grundvallarreglum sem aðrir geta einnig nýtt sér í hefðbundinni sykurstjórn með pennum. Það er engin ávísun á betra HbA1c að nota dælu en meðferðin er mun sveigjanlegra þegar dælur eru notaðar og hægt að gera ráðgjöfina mun einstaklingsmiðaðri. Það kemur þá af sjálfu sér að það kostar meiri vinnu en ella ætli fólk að ná árangri með dælu heldur en með hefðbundinni sprautu eða pennameðferð.
Markmið sykurstjórnar hjá bæði tegund 1 og 2 eru einstaklingsbundin en má segja að í grófum dráttum endurspeglaist góð langtímstjórn af HbA1c gildi sem er um 7,0% eða 53 mmol/mol.
Skammtímastjórn er metin með eigin mælingum á háræðablóðsykri og telst almennt ágæt ef
- Fastandi blóðsykur: 4 - 7 mmol/l.
- 1 klst eftir mat: <9 mmol/l eða aukning um u.þ.b. 3 mmol/l.
- 3+ klst eftir mat: svipað og fyrir mat eða 4 - 7 mmol/l
Fólk sem notar insúlín eingöngu (tegund 1 oftast) þarf gjarnan um 0,5-1,0 ein/kg insúlíns samtals á sólarhring og hlutfallið er gjarnan 50:50 grunninsúlín á móti máltiðainsúlíni.
Flestum notendum insúlíns (tegund 1) gagnast að telja kolvetni. Oft er miðað við það að hver eining insúlíns passi fyrir 10g af kolvetnum en það er þó betri aðferð tilþess að áætla "Kolvetnastuðul" hvers einstaklings. Þessi stuðull endurspeglast að sjálfsögðu í heildardagsþörf insúlíns. Hér er notuð svokölluð 500 regla og önnur gagnleg regla er svokölluð 100 regla sem segir til um hve mikla blóðsykurslækkun má búast við að fá fram af ákveðnum skammti insúlíns. Fyrir hverja máltíð þarf þá að reikna út hve mikið af insúlíni þarf til þess að mæta kolvetnainnihaldi máltíðarinnar og síðan hvort það þarf að gefa leiðréttingarskammt til að taka tillit til núverandi bloðsykurgildis.
